Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, która weszła w życie z dniem 01.01.2010r. rozszerzyła obowiązkowe ubezpieczenie wypadkowe. Nowelizacja wprowadza objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych zleceniobiorców wykonujących pracę poza siedzibą i miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy. W rezultacie więc ubezpieczeniu wypadkowemu objęci zostaną wszyscy zleceniobiorcy – tak samo, jak objęci nim są wszyscy pracownicy niezależnie od miejsca wykonywania pracy.

Zmiana dotyczy szczególnie zleceniobiorców wykonujących zlecenie poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy, gdyż dotychczasowe przepisy chroniły ubezpieczeniem wypadkowym tylko tych zleceniobiorców, którzy wykonywali pracę jedynie w siedzibie lub miejscu wykonywania działalności zleceniodawcy.   

Ustawa z 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy – Prawo bankowe zawiera rozszerzenie obowiązkowego ubezpieczenia wypadkowego na zleceniobiorców wykonujących zlecenie poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy.

Nowelizacja ma na celu ujednolicenie zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wszystkich zleceniobiorców. Ustawodawca, konstruując nowe brzmienie art. 12 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wyszedł z założenia, że ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych stanowią od początku istnienia ubezpieczeń społecznych integralną priorytetową część tych systemów. Istotną cechą ubezpieczenia od wypadków przy pracy i chorób zawodowych było i jest stopniowe obejmowanie ochroną ubezpieczeniową wszystkich pracujących, a szybki wzrost popularności umów-zleceń, zawieranych w szczególności na rynku usług finansowych, nie może powodować zwiększania się liczby osób pozostających poza ochroną ubezpieczeniową.

Konsekwencją wprowadzonej zmiany jest objęcie zleceniobiorców wykonujących umowę poza siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności zleceniodawcy ubezpieczeniem społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, które spowoduje:

1) obciążenie zleceniodawców składką na to ubezpieczenie za wspomniane osoby,

2) objęcie tych zleceniobiorców uprawnieniami do świadczeń w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (jednorazowe odszkodowania, zasiłki chorobowe, renty).

Dla zleceniodawców oznacza to, że ubezpieczeniem wypadkowym objęci zostaną wszyscy zleceniobiorcy – tak jak są nim objęci wszyscy pracownicy niezależnie od miejsca wykonywania pracy, a co za tym idzie – wzrosną koszty zatrudniania zleceniobiorców.  

Dla zleceniobiorców oznacza to możliwość uzyskania m.in. jednorazowego odszkodowania z tytułu następstw wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Wszyscy zleceniobiorcy będą mogli również uzyskać zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego, jeżeli na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, staną się niezdolni do pracy i uzyskają stosowne zaświadczenie lekarskie. Warto przy tym dodać, iż dla zleceniobiorców, którzy nie przystąpili do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, będzie to jedyna możliwość uzyskania zasiłku chorobowego.

 Warto również dodać, iż do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego należą:

a) zasiłek chorobowy – dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;

b) świadczenie rehabilitacyjne – dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy;

c) zasiłek wyrównawczy – dla ubezpieczonego będącego pracownikiem, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu wskutek stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;

d) jednorazowe odszkodowanie – dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu;

e) renta z tytułu niezdolności do pracy – dla ubezpieczonego, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej;

f) renta szkoleniowa – dla ubezpieczonego, w stosunku do którego orzeczono celowość przekwalifikowania zawodowego ze względu na niezdolność do pracy w dotychczasowym zawodzie spowodowaną wypadkiem przy pracy;

g) renta rodzinna – dla członków rodziny zmarłego ubezpieczonego lub rencisty uprawnionego do renty z tytułu wypadku przy pracy;

h) dodatek do renty rodzinnej – dla sieroty zupełnej;

i) dodatek pielęgnacyjny;

j) pokrycie kosztów leczenia z zakresu stomatologii i szczepień ochronnych oraz zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne w zakresie określonym ustawą o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych;