Dnia 5 stycznia 2011 r. Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy Kodeks pracy, której celem jest zmniejszenie kosztów administracyjnych i uproszczenie zasad wydawania świadectw pracy. Nowelizacja weszła w życie 21.03.2011r.

Nowelizacja Kodeksu pracy ma na celu wprowadzenie zmian w przepisach zmierzających do uproszczenia zasad wydawania świadectw pracy. Zdaniem projektodawcy zmiana przepisów ma spowodować –– ograniczenie zbędnych obciążeń biurokratycznych nałożonych na pracodawców, przy jednoczesnym nie umniejszaniu wynikających z Kodeksu pracy uprawnień pracowniczych.

Zmiana dotyczy sytuacji, gdy pracownik pozostaje w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy na podstawie kolejnych umów. Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 97 § 1¹ KP w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia umowy z pracownikiem, z którym dotychczasowy pracodawca nawiązuje kolejną umowę bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę, pracodawca obowiązany jest wydać pracownikowi świadectwo pracy, tylko na żądanie pracownika.

Zgodnie z tym przepisem pracodawca zatrudniający pracownika na podstawie kolejnych, bezpośrednio następujących po sobie umów o pracę (np. na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony) wydawał jedno zbiorcze świadectwo pracy dotyczące okresu zatrudnienia na podstawie wszystkich łączących strony umów o pracę. Praktykę taką stosowano również przed wejściem w życie w 2002 r. przywołanego art. 97 § 1¹ KP.

W nowym brzmieniu art. 97 § 1¹ KP stanowi, że:

- wymieniona dotychczas ogólnie umowa o pracę została zastąpiona wyliczeniem konkretnych umów, których dotyczy ten przepis, czyli umowy o pracę na okres próbny, umowy o pracę na czas określony oraz umowy o pracę na czas wykonania określonej pracy;

- dotychczasowy warunek umożliwiający wydanie zbiorczego świadectwa pracy w postaci bezpośredniości następowania po sobie kolejnych umów o pracę został zlikwidowany;

- obowiązek wydania przez pracodawcę pracownikowi świadectwa pracy tylko na żądanie pracownika został zastąpiony bezwzględnym nakazem wydania świadectwa pracy za okresy pracy udokumentowane umowami zawartymi w okresie 24 miesięcy, licząc od pierwszej umowy o pracę.

Zawierając umowę o pracę na czas nieokreślony, pracodawca będzie musiał wydać pracownikowi świadectwo pracy za poprzedzające ją okresy zatrudnienia na podstawie umów terminowych. Przedmiotem ograniczenia obowiązku wydania świadectwa pracy po zakończeniu umowy o pracę z art. 97 § 1¹ KP są bowiem tylko terminowe umowy o pracę, tj. umowa o pracę na okres próbny, na czas określony i na czas wykonania określonej pracy.

Przepis art. 97 § 1¹ KP nie określa wymiaru trwania przerwy między terminowymi umowami o pracę, a więc obowiązek wystawienia świadectwa pracy nie powstanie nawet po kilku miesiącach od terminu zakończenia zatrudnienia.

Nowe przepisy mają uwolnić pracodawcę od obowiązku każdorazowego wystawiania świadectwa pracy pracownikowi w przypadku jego pozostania w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy, na podstawie umowy o pracę na okres próbny, umowy o pracę na czas określony, lub umowy o pracę na czas wykonywania określonej pracy.

W takiej sytuacji pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy obejmujące zakończone okresy zatrudnienia na podstawie takich umów – zawartych w okresie 2 lat, poczynając od zawarcia pierwszej z tych umów. Jeżeli jednak rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę nawiązanej przed upływem 24 miesięcy przypada po upływie tego terminu, świadectwo pracy wydaje się w dniu rozwiązania lub wygaśnięcia takiej trwającej jeszcze umowy o pracę.

Należy zaznaczyć, że pracownik ma prawo w każdym czasie żądać wydania świadectwa pracy w związku z rozwiązaniem lub wygaśnięciem umów tymczasowych, bądź też świadectwa pracy dotyczącego łącznego okresu zatrudnienia na podstawie tych umów, przypadającego przed okresem złożenia żądania wydania świadectwa pracy przez pracownika. W powyższej sytuacji pracodawca jest obowiązany wydać świadectwo pracy w ciągu 7 dni od dnia złożenia pisemnego wniosku przez pracownika.