Ochrona przeciwpożarowa i pomoc medyczna w moim zakładzie pracy
Stan prawny obowiązujący na dzień 30.01.2009 roku po dokonaniu zmian w kodeksie pracy nakłada szereg obowiązków na pracodawcę a w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz pomocy medycznej.
W związku z wejściem w życie z dniem 18.01.2009r. zapisów art. 237-11a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy [Dz. U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.] dot. wyznaczenia przez pracodawcę pracowników wykonujących czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej w zakładzie pracy, w zakresie wynikającym wyłącznie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej [t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 147 poz. 1229 z późn. zm.] informuje się, że:
Osoby takie powinny posiadać co najmniej wykształcenie średnie i ukończone szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej lub mieć tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskać uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego - technik pożarnictwa.
Powyższy wymóg w zakresie kwalifikacji zawodowych wynika z art. 4 ust. 2b ustaw z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej [Dz. U. z 2002r. Nr 147 z późn. zm.].
Aby wdrożyć nowe przepisy, pracodawcy muszą podjąć różne działania organizacyjne i szkoleniowe oraz ponieść dodatkowe koszty. Krótki okres od dnia ogłoszenia tej nowelizacji do dnia wejścia jej w życie nie zapewnia też niezbędnego czasu na realizację nowych obowiązków. Tak się wypowiada Marian Liwo, zastępca głównego inspektora pracy ds. nadzoru.
Dlatego do końca stycznia tego roku Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie sprawdzać, czy firmy wyznaczyły pracowników odpowiedzialnych za udzielenie pierwszej pomocy, ewakuację oraz wykonywanie czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej ani kwalifikacji tych osób. W tym czasie inspektorzy pracy będą podejmowali działania informacyjno-edukacyjne, szczególnie wobec małych firm - dodaje Marian Liwo.
O niekaranie pracodawców poprosiła Jolanta Fedak, Minister Pracy i Polityki Społecznej, szefowa resortu, który przygotował uciążliwe dla pracodawców przepisy. 8 stycznia 2009 r. (dzień po publikacji GP na ten temat) zwróciła się do głównego inspektora pracy Tadeusza Zająca z prośbą o niekorzystanie z posiadanych uprawnień, dotyczących karania pracodawców za niespełnianie wymagań kwalifikacyjnych przez pracowników wyznaczonych do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji. Minister zaproponowała wykorzystywanie w większym stopniu innych środków prewencyjnych. Podkreśliła, że resort pracy będzie starał się przekonać Komisję Europejską do wprowadzenia zmian w Dyrektywie Rady 89/391/EWG z 1989 roku w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. Dzięki temu małe firmy mogłyby nie zatrudniać inspektorów ochrony przeciwpożarowej.
Co do drugiego pytania, pragniemy zważyć na fakt, iż przepis są i obowiązują wszystkich pracodawców. Pomimo deklaracji Głównego Inspektora Pracy jak również Ministra Pracy i polityki społecznej, w przypadku sporu sądowego, Sądy polskie są zobowiązane do stosowania się do istniejących i obowiązujących przepisów a w szczególności w sprawach pracy - przepisów kodeksu pracy. Naruszenie przepisów kodeksu pracy w zakresie przepisów BHP oraz Przeciwpożarowych i Pomocy Medycznej podlega najsurowszym kryteriom stosownych kar w Kodeksie Karnym oraz Kodeksie Wykroczeń. W prowadzonych rozmowach przedsiębiorców z służbami Państwowej Inspekcji Pracy faktycznie podkreśla się działanie profilaktyczne i instruktażowe w trakcie kontroli. Jednak w przypadku powstania zdarzeń przewidzianych w nowelizowanych przepisach Kodeksu Cywilnego, inspektorzy są zobligowani do egzekwowania obowiązującego prawa i wskazywania wszelkich nieprawidłowości i stosowania kar oraz wnioskowania do karania za wykroczenia lub przestępstwa. Przepisy więc wydają się w popularnym solnictwie martwe ale to tylko pozorna ocena i w przypadku powstania zdarzenia w miejscu pracy zastosowanie się do istniejących przepisów będzie bardzo dotkliwe dla pracodawcy.
Odpowiadając na trzecie pytanie co do nowelizacji przepisów, zgodnie jednak z ostatnimi informacjami ministerstwo znalazło sposób na zmianę przepisu w sposób niepowodujący niezgodności polskiego prawa z prawem wspólnotowym. Projekt zakłada usunięcie z art. 2091 par. 1 pkt 2b k.p. odniesienia do ustawy o ochronie przeciwpożarowej i zastąpienie go ogólnym sformułowaniem: w zakresie zwalczania pożarów. Zdaniem autorów propozycji, pracownik wyznaczony przez pracodawcę nie będzie musiał ukończyć specjalistycznego szkolenia , a pracodawca będzie mógł wyznaczyć dowolnego pracownika do wykonywania tych czynności, gdyż materia ta jest przedmiotem obowiązkowego szkolenia w dziedzinie bhp. Jednak pracodawca będzie zobligowany do dbania o wszelkie wyposażenie ochrony przeciwpożarowej oraz pomocy medycznej w ramach brzmienia znowelizowanych dotychczas obowiązujących przepisów. Dotyczy to przede wszystkim wyposażenia Apteczki Pierwszej Pomocy spełniającej stosowne normy DIN oraz sprzętu do gaszenia pożarów typu gaśnice i ich legalizacji i właściwego doboru. Do tej pory działania te były wykonywane co do sprzętu do gaszenia pożarów w ramach działalności prewencyjnej Państwowej Straży Pożarnej i niebyła wymogiem wynikającym z Kodeksy Pracy. Nowelizacja przepisów polega przede wszystkim na zamianie słowa „czynności” na „działania” i tym samym działanie nakłada obowiązek na pracodawcę dbania o należyty stan techniczny sprzętu do gaszenia pożarów oraz właściwego wyposażenia podręcznych apteczek do udzielania pierwszej pomocy. Ponadto Kodeks pracy w 2091. § 1. pkt 3 nakłada obowiązek zapewnienia łączności ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej. Zatem przez ten zapis należy rozumieć, iż poza Pogotowiem Ratunkowym, Strażą Pożarną w wielu przypadkach konieczne będzie powiadomienie inspektora ochrony przeciwpożarowej lub przynajmniej instytucji prowadzącej działania dydaktyczne i profilaktyczne w ramach działań wśród przedsiębiorców i jego pracowników, która również należy do wyspecjalizowanych służb w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wezwanie takiej osoby jest niezbędne co do powstawania pierwszych wniosków zaistniałych zdarzeń i interpretacji stosownych przepisów do zdarzeń podlegających ocenie.
W związku z wejściem w życie z dniem 18.01.2009r. zapisów art. 237-11a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. - Kodeks pracy [Dz. U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.] dot. wyznaczenia przez pracodawcę pracowników wykonujących czynności w zakresie ochrony przeciwpożarowej w zakładzie pracy, w zakresie wynikającym wyłącznie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej [t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 147 poz. 1229 z późn. zm.] informuje się, że:
Osoby takie powinny posiadać co najmniej wykształcenie średnie i ukończone szkolenie inspektorów ochrony przeciwpożarowej lub mieć tytuł zawodowy technika pożarnictwa lub uzyskać uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu technika pożarnictwa w toku postępowania o uznanie nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, w państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronach umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub w Konfederacji Szwajcarskiej kwalifikacji do wykonywania zawodu regulowanego - technik pożarnictwa.
Powyższy wymóg w zakresie kwalifikacji zawodowych wynika z art. 4 ust. 2b ustaw z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej [Dz. U. z 2002r. Nr 147 z późn. zm.].
Aby wdrożyć nowe przepisy, pracodawcy muszą podjąć różne działania organizacyjne i szkoleniowe oraz ponieść dodatkowe koszty. Krótki okres od dnia ogłoszenia tej nowelizacji do dnia wejścia jej w życie nie zapewnia też niezbędnego czasu na realizację nowych obowiązków. Tak się wypowiada Marian Liwo, zastępca głównego inspektora pracy ds. nadzoru.
Dlatego do końca stycznia tego roku Państwowa Inspekcja Pracy nie będzie sprawdzać, czy firmy wyznaczyły pracowników odpowiedzialnych za udzielenie pierwszej pomocy, ewakuację oraz wykonywanie czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej ani kwalifikacji tych osób. W tym czasie inspektorzy pracy będą podejmowali działania informacyjno-edukacyjne, szczególnie wobec małych firm - dodaje Marian Liwo.
O niekaranie pracodawców poprosiła Jolanta Fedak, Minister Pracy i Polityki Społecznej, szefowa resortu, który przygotował uciążliwe dla pracodawców przepisy. 8 stycznia 2009 r. (dzień po publikacji GP na ten temat) zwróciła się do głównego inspektora pracy Tadeusza Zająca z prośbą o niekorzystanie z posiadanych uprawnień, dotyczących karania pracodawców za niespełnianie wymagań kwalifikacyjnych przez pracowników wyznaczonych do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji. Minister zaproponowała wykorzystywanie w większym stopniu innych środków prewencyjnych. Podkreśliła, że resort pracy będzie starał się przekonać Komisję Europejską do wprowadzenia zmian w Dyrektywie Rady 89/391/EWG z 1989 roku w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. Dzięki temu małe firmy mogłyby nie zatrudniać inspektorów ochrony przeciwpożarowej.
Co do drugiego pytania, pragniemy zważyć na fakt, iż przepis są i obowiązują wszystkich pracodawców. Pomimo deklaracji Głównego Inspektora Pracy jak również Ministra Pracy i polityki społecznej, w przypadku sporu sądowego, Sądy polskie są zobowiązane do stosowania się do istniejących i obowiązujących przepisów a w szczególności w sprawach pracy - przepisów kodeksu pracy. Naruszenie przepisów kodeksu pracy w zakresie przepisów BHP oraz Przeciwpożarowych i Pomocy Medycznej podlega najsurowszym kryteriom stosownych kar w Kodeksie Karnym oraz Kodeksie Wykroczeń. W prowadzonych rozmowach przedsiębiorców z służbami Państwowej Inspekcji Pracy faktycznie podkreśla się działanie profilaktyczne i instruktażowe w trakcie kontroli. Jednak w przypadku powstania zdarzeń przewidzianych w nowelizowanych przepisach Kodeksu Cywilnego, inspektorzy są zobligowani do egzekwowania obowiązującego prawa i wskazywania wszelkich nieprawidłowości i stosowania kar oraz wnioskowania do karania za wykroczenia lub przestępstwa. Przepisy więc wydają się w popularnym solnictwie martwe ale to tylko pozorna ocena i w przypadku powstania zdarzenia w miejscu pracy zastosowanie się do istniejących przepisów będzie bardzo dotkliwe dla pracodawcy.
Odpowiadając na trzecie pytanie co do nowelizacji przepisów, zgodnie jednak z ostatnimi informacjami ministerstwo znalazło sposób na zmianę przepisu w sposób niepowodujący niezgodności polskiego prawa z prawem wspólnotowym. Projekt zakłada usunięcie z art. 2091 par. 1 pkt 2b k.p. odniesienia do ustawy o ochronie przeciwpożarowej i zastąpienie go ogólnym sformułowaniem: w zakresie zwalczania pożarów. Zdaniem autorów propozycji, pracownik wyznaczony przez pracodawcę nie będzie musiał ukończyć specjalistycznego szkolenia , a pracodawca będzie mógł wyznaczyć dowolnego pracownika do wykonywania tych czynności, gdyż materia ta jest przedmiotem obowiązkowego szkolenia w dziedzinie bhp. Jednak pracodawca będzie zobligowany do dbania o wszelkie wyposażenie ochrony przeciwpożarowej oraz pomocy medycznej w ramach brzmienia znowelizowanych dotychczas obowiązujących przepisów. Dotyczy to przede wszystkim wyposażenia Apteczki Pierwszej Pomocy spełniającej stosowne normy DIN oraz sprzętu do gaszenia pożarów typu gaśnice i ich legalizacji i właściwego doboru. Do tej pory działania te były wykonywane co do sprzętu do gaszenia pożarów w ramach działalności prewencyjnej Państwowej Straży Pożarnej i niebyła wymogiem wynikającym z Kodeksy Pracy. Nowelizacja przepisów polega przede wszystkim na zamianie słowa „czynności” na „działania” i tym samym działanie nakłada obowiązek na pracodawcę dbania o należyty stan techniczny sprzętu do gaszenia pożarów oraz właściwego wyposażenia podręcznych apteczek do udzielania pierwszej pomocy. Ponadto Kodeks pracy w 2091. § 1. pkt 3 nakłada obowiązek zapewnienia łączności ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej. Zatem przez ten zapis należy rozumieć, iż poza Pogotowiem Ratunkowym, Strażą Pożarną w wielu przypadkach konieczne będzie powiadomienie inspektora ochrony przeciwpożarowej lub przynajmniej instytucji prowadzącej działania dydaktyczne i profilaktyczne w ramach działań wśród przedsiębiorców i jego pracowników, która również należy do wyspecjalizowanych służb w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wezwanie takiej osoby jest niezbędne co do powstawania pierwszych wniosków zaistniałych zdarzeń i interpretacji stosownych przepisów do zdarzeń podlegających ocenie.
